Ce qui nous lie est l’art

Afgelopen zomer was ik voor het eerst in museum Louvre-Lens. Het bleek het 10-jarig bestaan te vieren en had daartoe een schrijfwedstrijd uitgeschreven: opdracht was om de architectuur van het museum in het zonnetje te zetten. Bij een temperatuur van een graadje of 25 schreef ik op de camping een Morale élémentaire in de geest van Raymond Queneau, maar bij nadere bestudering van het wedstrijdreglement kwam ik erachter dat de inzending minimaal 5000 tekens moest bevatten, en daar zat ik er een paar duizend onder. Dan thuis maar een begeleidende tekst geschreven: zo ervaar ik ook weer eens wat mijn leerlingen moeten doormaken bij het redigeren van een zo foutloos mogelijk opstel. Het werd uiteindelijk geen winnaar, maar ik heb toch veel plezier aan het schrijven beleefd, net als aan het bezoek aan het prachtige museum. Lees hier de Morale élémentaire en het bijbehorende verhaal.

Geplaatst in berichten, diversen, frans, verhalen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

MPV, een dagje in Zaandam

op zoek naar jezelf
heen en terug naar je jeugd
sijpelt de tijd weg

Afgelopen week werd de honderdste sterfdag van Marcel Proust herdacht. Op zaterdag viel deze herdenking samen met de viering van het 50-jarig bestaan van de Marcel Proust Vereniging. Dit vond plaats op twee historische locaties in Zaandam, en stond in het teken van Proust et la musique. Het nieuwste nummer van het tijdschrift Marcel Proust Aujourd’hui werd gepresenteerd, er was een doorwrochte lezing van muziekcriticus Leo Samama, en de dag eindigde met een betoverend recital van de zussen Maria en Nathalia Milstein. (Die avond ook nog zelf Verdi’s Requiem gezongen in een bomvolle Johannes de Doperkerk in Wageningen. Nazit in Hotel de Wereld, dus na deze enerverende en lange dag was ik zondag aardig brak). Bij het opbergen van de spullen die ik die dag had verzameld, kwam ik vandaag bovenstaande haiku tegen, ergens dit jaar opgeborreld, al lezend in De Recherche. Mag wel op deze site, vind ik.

Geplaatst in berichten, diversen, haiku | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Poëzie zo fier en koen

Bij dit bericht hoort een verhaal, een verantwoording, een excuus zelfs misschien: ik weet het niet zo goed. Er verschijnt in november een gedicht van mijn hand in een boek vol lyrische (in de zin van enthousiaste) poëzie. Mensen die me kennen vragen zich af hoe dat mogelijk is, want ik ben geboren en getogen in de mooiste en meest bruisende stad van Nederland, en juichte in 1970 als 10-jarige jongeling wild enthousiast mee op de Coolsingel na het winnen van de Europacup 1, terwijl het Schotse Celtic in vertwijfeling achterbleef na een zinderende verlenging in het San Siro-stadion in Milaan. Mijn held was Ove Kindvall, en juist díe scoorde natuurlijk in de 116e minuut van de wedstrijd, waarna een eeuwig durende euforie uitbrak die ik tot op de dag van vandaag door mijn aderen voel vloeien. En óók vandaag staat mijn naam dus onder een sonnet in een boek met als ondertitel: Het boek voor en door Ajax-fans.

Nu ik het zo in letters voor me zie, bekruipt me een gevoel van schaamte, afgrijzen en spijt, maar tegelijkertijd voel ik ook tevredenheid, plezier en trots. Datzelfde dubbele sentiment had ik, en velen met mij, in het voetbalseizoen 1983/84, toen Feyenoord én landskampioen werd én de beker won, maar met in de gelederen een (weliswaar – het moet gezegd – niet nutteloze) verstekeling die daar eigenlijk niet had mogen zijn. Verhalen over de veelbesproken overstap destijds van ’s werelds meest beroemde voetballer van 020 naar 010 bereikten mythische proporties: houders van seizoenskaarten stuurden hun heilige toegangsbewijs in stukken gescheurd retour, of als deze man aan de bal was, richtten de fans liever even hun blik richting een lekkere chick, of zo u wil (onze roze kameraden lezen dit immers wellicht ook), een kekke homo elders op de tribune van de Kuip. Met die beelden in gedachten begon ik dit jaar voor de gein, en om mijn poëticale vaardigheden op peil te houden, aan het schrijven van een mogelijke bijdrage aan het later te verschijnen boek met louter lof voor die Amsterdamse club waarvan ik de naam nog steeds moeilijk uit mijn strot krijg. Wat me bij deze stijloefening vanaf het begin intrigeerde, was dat genoemde verstekeling, die vrijwel net zo bekend geworden is onder zijn naam als onder zijn rugnummer (14), in Rotterdam onder een ander nummer speelde (10). Dat gegeven moest dus een hoofdrol spelen in het gedicht, temeer daar 14 ook staat voor het aantal regels van een sonnet. Tijdens het schrijven probeerde ik me te verplaatsen in de gedachten van zowel de aanhangers van zijn oude club (best een lastige opgave gezien de meestentijds bevroren toendra die ik daar aanvankelijk aan leek te treffen) als die van zijn nieuwe gezelschap, uiteindelijk resulterend in een hoofdmotief dat draaide om de uitdrukking als een vlag op een modderschuit. Na voltooiing van het gedicht moet ik het in een vlaag van verstandsverbijstering hebben opgestuurd naar de uitgever (een druk op een toets is tegenwoordig sneller gemaakt dan een juist gefrankeerde envelop op de bus gedaan in 1970), welke me onlangs verraste met het bericht dat het is opgenomen in de bundel lofdichten die thans voor ons ligt. En nu? Nu zal ik als rasechte Rotterdammer voor eeuwig een verstekeling zijn in een boek dat uitpuilt van Amsterdams chauvinisme. Laat ik me maar troosten met deze gedachte: als ze het goed lezen, kunnen aanhangers van beiderhande verenigingen (dus hand in hand) erin terugzien dat de hoofdrolspeler in deze klucht wat iedereen betreft geen rol had mogen krijgen.

Geplaatst in diversen, sonnetten, verhalen | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Vreemde Gasten

Dit weekend exposeer ik samen met Birgit Pedersen ons gezamenlijk werk tijdens Vreemde Gasten in Amersfoort. In tientallen huizen hebben bewoners ruimte ter beschikking gesteld voor het werk van evenveel kunstenaars, en opengesteld voor publiek. Ons werk is te bezichtigen op Muurhuizen 86a.

Geplaatst in diversen | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Montmartre aan de Rijn 2022, vervolg

Heerlijk zonnetje, druk, en mooi programma. Heb o.a. Leconte de Lisle kunnen voordragen bij muziek van Claude Debussy. Mooi geweest. Zou het niet leuk zijn om na drie edities volgend jaar eens te kiezen voor Kreuzberg, Navona, Camden, of Heldenplein (Hősök tere) aan de Rijn?

Geplaatst in diversen | Tags: , | Een reactie plaatsen

Montmartre aan de Rijn 2022

Op zaterdag 20 augustus zal ik deelnemen aan de derde editie van het festival Montmartre aan de Rijn, dit keer samen met het blaaskwintet Pent’amuse, dat een Frans programma ten gehore zal brengen.

Het markeert voor mij ook het einde van de zomervakantie. Een paar weken even geen werk, en ook net zo lang even geen Proust. Hoewel: de campingkat in België heette Marcel, en tot mijn verrassing popte de Recherche ook op in Le Tramway van Claude Simon (wiens zinnen zo mogelijk nog lastiger zijn), dat ik had meegenomen naar mijn vakantieadres. Ook gelezen: Queneau (Mijn moeder zong), Maupassant (Notre coeur), Julia Deck (Monument national), delen van Kees van Kooten’s De tachtigjarige vrede, en een boekje over Louvre-Lens, het prachtige museum dat ik eindelijk heb bezocht in het nu al 10-jarig bestaan. Daarover later misschien meer. Hier nog een sfeerbeeld van het Montmartrefestival van 2020 (foto: Catalijn Adelmund)

Geplaatst in diversen | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De Recherche in kwatrijnen (26)

Nummer 80 (over het île du Bois) is inmiddels geschreven. En de Marcel Proust Vereniging heeft nu mijn favoriete passage op de website geplaatst: hier te lezen.

Geplaatst in diversen, frans, kwatrijnen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

De Recherche in kwatrijnen (25)

Erg druk op het werk, dus weinig aandachtig lezen. Hier en daar soms wat tijd, en dat levert toch ook weer kwatrijnen op. Nummer 79, op naar de 80.

(Denkend aan Mme de Stermaria, p.665-666)

Een denkbeeldige vrouw is als een pop,
naar wie je nimmer ijdel hoeft te smachten:
jonglerend in je brein met je gedachten
gooi jij je kansen handig hogerop.

Geplaatst in diversen, frans, kwatrijnen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

De Recherche in kwatrijnen (24)

Aangename middag in Amsterdam gehad, waar het verhaal over mijn favoriete passage goed is ontvangen, en waar anderen boeiend konden vertellen over hún lievelingsfragment.

Nu weer verder rechercheren, op zoek naar passages die het omvormen tot een kwatrijn de moeite waard maken. Zoals eerder gezegd: dat is een persoonlijke keuze, en met het hele project pretendeer ik niet de complete cyclus in versvorm te willen herschrijven. Soms word ik geraakt door iets kleins, zoals het fragment hieronder, dat geen noemenswaardige rol speelt in het verhaal, maar dat ik toch typisch vind voor de manier van denken van de verteller.

(Ochtenden in Doncières, p.641-642)

Elke verandering van het seizoen
brengt als vanzelf een stemming met zich mee;
herinneringen laten je gedwee
de tijd van vroeger teder overdoen.

Geplaatst in diversen, frans, kwatrijnen | Tags: , , | Een reactie plaatsen

De Recherche in kwatrijnen (23)

Vakantie voorbij, lezing van de Recherche hervat met deel II van Le Côté de Guermantes. Begint aangrijpend. Nummer 74:

(Grootmoeder’s naderende dood, p.609-613)

Ze maakt vast kennis met de vreemde gast
die rammelt aan de deur van haar bestaan.
Haar lichaam voelt hem komen en weer gaan,
totdat hij op een dag haar toch verrast.

Komende zaterdag 14 mei zal ik mijn favoriete passage (tot nu toe) presenteren tijdens de jaarvergadering van de Marcel Proust Vereniging in Amsterdam. Zal daarna te vinden zijn op de website.

Geplaatst in diversen, frans, kwatrijnen | Tags: , , | Een reactie plaatsen